Νέα φορολογική κλίμακα με ελαφρύνσεις για εισοδήματα μέχρι 40.000 ευρώ και επιβαρύνσεις για τα υψηλότερα, σύνδεση των αποδείξεων που θα πρέπει να συγκεντρώνουν οι φορολογούμενοι με το ύψος του εισοδήματός τους, κατάργηση της αυτοτελούς φορολόγησης και μέτρα κατά της φοροδιαφυγής, με παράλληλη κατάργηση του ΕΤΑΚ και επαναφορά του φόρου μεγάλης ακίνητης περιουσίας προβλέπονται μεταξύ άλλων στο πακέτο αλλαγών στη φορολογία που ενέκρινε το υπουργικό συμβούλιο και ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου.

Παράλληλα, ο υπουργός Οικονομικπών ανακοίνωσε ρύθμιση με κίνητρα για τον επαναπατρισμό καταθέσεων από το εξωτερικό η οποία προβλέπει ότι τα κεφάλαια αυτά θα μπορούν να έρθουν στην Ελλάδα και να εξαιρεθούν του πόθεν έσχες, εφόσον καταβάλλουν φόρο 5%.

Αναλυτικότερα: η νέα φορολογική κλίμακα προβλέπει ότι εισοδήματα μέχρι 12.000 ευρώ θα είναι αφορολόγητα (φορολογικός συντελεστής 0%), για εισοδήματα από 12.000 έως 16.000 ευρώ θα επιβάλλεται φορολογικός συντελεστής 18%, από 16.000 έως 22.000 ευρώ φορολογικός συντελεστής 24% από 22.000 έως 26.000 ευρώ συντελεστής 26%, από 26.000 έως 32.000 ευρώ συντελεστής 32%, από 32.000 έως 40.000 ευρώ συντελεστής 36%, από 40.000 έως 60.000 συντελεστής 38%, ενώ για εισοδήματα άνω των 60.000 ευρώ ο φορολογικός συντελεστής θα είναι 40%.

Η νέα κλίμακα θα ισχύσει για τα εισοδήματα που θα αποκτηθούν το 2010 ενώ ενδεικτικά αναφέρεται ότι εισόδημα 25.000 ευρώ με τη νέα κλίμακα έχει μείωση φόρου 310 ευρώ ενώ εισόδημα 35.000 ευρώ έχει μείωση φόρου 50 ευρώ. Αντίθετα, εισόδημα 100.000 ευρώ έχει αύξηση φόρου 1350 ευρώ.

Το αφορολόγητο ποσό εισοδήματος θα το κερδίζουν οι φορολογούμενοι συγκεντρώνοντας αποδείξεις ως εξής: για εισοδήματα άνω των 12.000 ευρώ θα πρέπει να συγκεντρώνονται αποδείξεις αξίας του 30% του συνολικού δηλωθέντος εισοδήματος του φορολογούμενου, ενώ για εισοδήματα μεταξύ 6.000 και 12.000 ευρώ θα απαιτούνται αποδείξεις που θα αντιστοιχούν στο 10% του εισοδήματος. Αν οι αποδείξεις που θα συγκεντρώνονται από τους φορολογούμενους δεν επαρκούν για να καλύψουν το αφορολόγητο όριο, τότε η διαφορά του ύψους των αποδείξεων αυτών και αυτών που απαιτούνται για το αφορολόγητο θα φορολογείται με συντελεστή 10%.

Καταργούνται όλες οι περιπτώσεις αυτοτελούς φορολόγησης εισοδημάτων καθώς και οι απαλλαγές από τη φορολογία εισοδήματος με εξαίρεση τις περιπτώσεις που αφορούν ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες όπως άτομα με βαριά κινητική αναπηρία, πολύτεκνες μητέρες και η αποζημίωση λόγω απόλυσης.

Εισάγεται λογιστικός προσδιορισμός βάση των βιβλίων εσόδων - εξόδων και των αποδείξεων πώλησης ή παροχής υπηρεσιών για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες. Το μέτρο αφορά ταξί, φορτηγά δημόσιας χρήσης, λεωφορεία ΚΤΕΛ, ενοικιαζόμενα δωμάτια, κάμπινγκ, μηχανικούς, αρχιτέκτονες, λιανοπωλητές, πρακτορεία προπό, βενζινάδικα, περίπτερα κ.α.

Θεσπίζεται η φορολόγηση των μερισμάτων και της υπεραξίας από μετοχές με βάση την φορολογική κλίμακα. Για την υπεραξία μετοχών λαμβάνονται υπόψιν και οι τυχόν ζημιές που έχει υποστεί ο φορολογούμενος.

Από το 2011 θεσπίζεται για όλα τα εισοδήματα η υποχρεωτική υποβολή ηλεκτρονικής δήλωσης. Μειώνεται σταδιακά από το 25 στο 20% η φορολογία των αδιανέμητων (προς επένδυση) κερδών των επιχειρήσεων. Για το 2010 ο συντελεστής φόρου θα είναι 24%.

Θεσπίζεται πενταετές αφορολόγητο για δημιουργία και λειτουργία νέων επιχειρήσεων από άτομα έως 30 ετών.

Επεκτείνεται ο ΦΠΑ σε οικονομικές δραστηριότητες που σήμερα δεν καλύπτονται ή απαλλάσσονται από αυτόν. Προβλέπεται η φορολόγηση των παροχών σε είδος από τις επιχειρήσεις προς τα στελέχη τους. Στη φορολογία αυτή εντάσσονται και οι αγορές πολυτελών αυτοκινήτων των στελεχών στο όνομα των επιχειρήσεων με τη μορφή του Λίζινγκ.

Καταργούνται χαριστικές φοροαπαλλαγές των επιχειρήσεων και προβλέπεται φορολόγηση 90% στα μπόνους των τραπεζών, ενώ παράλληλα και για τις μικρότερες εταιρείες θεσπίζεται η υποχρέωση βεβαίωσης και πιστοποίησης της φορολογικής τους υποχρέωσης από ορκωτούς ελεγκτές.

Μέτρα για την πάταξη της φοροδιαφυγής

Μεγάλο μέρος των αλλαγών που ανακοίνωσε το Υπουργείο Οικονομικών αφορά στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Μεταξύ άλλων τα μέτρα που προβλέπονται είναι:

- Η θέσπιση ελάχιστου τεκμαρτού κόστους διαβίωσης για όλους τους φορολογούμενους. Θα λαμβάνεται υπόψιν ένα τεκμαρτό ετήσιο κόστος συντήρησης και λειτουργίας κατοικιών, αυτοκινήτων, σκαφών αναψυχής, εναερίων μέσων, πισινών, διδάκτρων, οικιακών βοηθών κ.α. προκειμένου να εκτιμάται ένα τεκμαρτό εισόδημα ως ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα για κάθε φορολογούμενο.

Παράλληλα, συγκροτείται εντός έξι μηνών περιουσιολόγιο για όλα τα φυσικά πρόσωπα που έχουν ΑΦΜ. Στο περιουσιολόγιο θα περιλαμβάνονται κυρίως ακίνητα, αυτοκίνητα, σκάφη, εναέρια μέσα μεταφοράς, κατοχή μετοχών, αμοιβαίων κεφαλαίων και εταιρικών μεριδίων προκειμένου να ελέγχεται το πόθεν έσχες των φορολογούμενων. Διευκρινίζεται ότι δεν θα περιλαμβάνονται στο περιουσιολόγιο οι τραπεζικές καταθέσεις και τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου.

- Θεσπίζεται η υποχρέωση των επιχειρήσεων από 1/1/2011 να πραγματοποιούν με ηλεκτρονικά τιμολόγια όλες τις συναλλαγές τους άνω των 3.000 ευρώ. Οι συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών και επιχειρήσεων ή μεταξύ επιχειρήσεων αξίας μεγαλύτερης των 500 ευρώ από 1/1/2011 θα γίνονται υποχρεωτικά με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες ή δίγραμμες επιταγές.

- Όλοι ανεξαιρέτως οι επιτηδευματίες θα εκδίδουν αποδείξεις μέσω πιστοποιημένων ταμειακών μηχανών. Στον κανόνα αυτόν υπάγονται χωρίς εξαιρέσεις τα πρατήρια καυσίμων, τα περίπτερα, τα ταξί, οι πωλητές λαϊκών αγορών.

- Θεσπίζεται φορολογική αμνηστία για άτομα ή επιχειρήσεις που βοηθούν στην αποκάλυψη διεφθαρμένων δημοσίων λειτουργών. Προβλέπεται αμοιβή όποιου οδηγεί σε σύλληψη για δωροδοκία που αφορά λαθρεμπορία με ποσό πενταπλάσιο του ποσού της δωροδοκίας.

- Για ελεύθερους επαγγελματίες και επιτηδευματίες προβλέπεται απώλεια του αφορολόγητου ορίου της κλίμακας στην περίπτωση μη έκδοσης ή ανακριβούς έκδοσης στοιχείου πώλησης ή στοιχείου διακίνησης. Παράλληλα ενεργοποιείται η διαδικασία κλεισίματος του καταστήματος σε περίπτωση δεύτερης παράβασης που αφορά στην μη έκδοση αποδείξεων.

Αποσαφήνιση του μέτρου των αποδείξεων 

Δύο εναλλακτικές επιλογές θα έχουν οι φορολογούμενοι για να υποβάλλουν τις αποδείξεις, με βάση τις οποίες θα διατηρούν το αφορολόγητο όριο των 12.000 ευρώ.

Όπως διευκρίνισε ο υπουργός Οικονομικών, οι φορολογούμενοι μπορούν να τις υποβάλλουν είτε ηλεκτρονικά σε ειδική φόρμα είτε με κλειστό φάκελο στην αρμόδια Εφορία. Ο υπουργός είπε επίσης ότι το σύστημα αυτό θα είναι μεταβατικό έως ότου υπάρξει τουλάχιστον η on line σύνδεση των εμπορικών καταστημάτων και των εταιριών παροχής υπηρεσιών με τις φορολογικές αρχές του υπουργείου Οικονομικών.

Παράλληλα, ανέφερε ότι για τα εισοδήματα έως 6.000 ευρώ δεν θα είναι υποχρεωτική η υποβολή αποδείξεων για να εξασφαλίζεται το αφορολόγητο. Διευκρίνισε ότι στον κατάλογο των αποδείξεων που θα λαμβάνονται υπόψη από την Εφορία δεν θα περιλαμβάνονται αυτές για δαπάνες κινητής τηλεφωνίας, ενώ αντίθετα θα λογίζονται οι αποδείξεις πληρωμής κοινοχρήστων.

Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών, η διαβούλευση για το φορολογικό νομοσχέδιο συνεχίζεται και το σχετικό σχέδιο νόμου θα υποβληθεί στη Βουλή τις επόμενες 2- 3 εβδομάδες. Στο πλαίσιο αυτό, άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να προκύψουν αλλαγές από τη διαβούλευση, αλλά αυτές θα είναι αποκλειστικά και μόνο στις βασικές αρχές που παρουσίασε σήμερα.

Ερωτηθείς σχετικά, ο κ. Παπακωνσταντίνου αποσαφήνισε ότι δεν θα επιβληθεί ΦΠΑ στις ιατρικές υπηρεσίες, καθώς το μέτρο αυτό είναι αντικοινοτικό (αντίθετα συζητείται ακόμη η επιβολή ΦΠΑ στις υπηρεσίες δικηγόρων), ενώ το καθεστώς έκπτωσης δαπανών για τα στεγαστικά δάνεια θα είναι σχετικά ίδιο με το ισχύον. Τα τεκμήρια (αυτοκίνητα, πισίνες, δίδακτρα σε ιδιωτικά σχολεία, κ.λπ.) θα υπολογίζονται από την Εφορία αθροιστικά.

Όσον αφορά την αναπροσαρμογή της κλίμακας για το φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας στην περίπτωση αυξήσεων των αντικειμενικών αξιών, ο υπουργός είπε ότι «δεν δεσμευόμαστε ότι η αναπροσαρμογή αυτή θα είναι αντίστοιχη (ισόποση) της αύξησης των αντικειμενικών αξιών».

Το δημοσιονομικό όφελος από τις αλλαγές στη φορολογία φυσικών και νομικών προσώπων και ακίνητης περιουσίας θα είναι σε βάθος χρόνου, δήλωσε ο κ. Παπακωνσταντίνου. Αντίθετα, το συνολικό όφελος για το 2010 από την αύξηση του ΕΦΚ κατανάλωσης στα καύσιμα είναι περίπου 1 δισ. ευρώ και από την εισοδηματική πολιτική (μη χορήγηση αυξήσεων, περικοπή επιδομάτων, κ.λπ.) περίπου 800 εκατ. ευρώ.

Στο πλαίσιο της εισοδηματικής πολιτικής (το σχετικό σχέδιο νόμου θα κατατεθεί στη Βουλή την επόμενη εβδομάδα), ο υπουργός διευκρίνισε ότι η περικοπή των επιδομάτων κατά 10% θα είναι οριζόντια (χωρίς κλιμάκωση ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος), ενώ δεν περικόπτονται τα αναπηρικά επιδόματα.

Όσον αφορά τις συντάξεις των δημοσίων υπαλλήλων, ο υπουργός είπε ότι οι μικτές συντάξεις άνω των 2.000 ευρώ, στις οποίες δεν θα δοθεί αύξηση, είναι της τάξης του 5% του συνόλου των συνταξιούχων του Δημοσίου και το δημοσιονομικό όφελος από τη μη χορήγηση αυξήσεων σε αυτές είναι περίπου 15 εκατ. ευρώ.