Το δικό τους πραγματικό μίνι δορυφόρο, σε διαστάσεις ενός κουτιού αναψυκτικού, θα εκτοξεύσουν στο διάστημα μαθητές του 3ου Λυκείου Μυτιλήνης, που επιλέχθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) να συμμετάσχουν στον πρώτο ευρωπαϊκό διαγωνισμό CanSat, ανάμεσα σε δέκα συνολικά ομάδες μαθητών από χώρες-μέλη της ESA.

Σε ένα κουτάκι, που δεν θα είναι μεγαλύτερο από αυτό των αναψυκτικών, βάρους μόλις 350 ml, οι μαθητές θα πρέπει να προσαρμόσουν τον βασικό μηχανισμό του δορυφόρου, δηλαδή έναν μίνι ηλεκτρονικό υπολογιστή, έναν πομπό και αισθητήρες, που θα έχουν τη δυνατότητα να συλλέξουν πληροφορίες και να μετρήσουν σε πραγματικούς αριθμούς την πίεση, τη θερμοκρασία, την υγρασία, τους ρύπους της ατμόσφαιρας, στην οποία θα βρίσκεται ο δορυφόρος.

Οι μικροί επιστήμονες θα συγκεντρωθούν, τον Αύγουστο, στη Νορβηγία, απ' όπου, από τη στρατιωτική βάση του ΝΑΤΟ, Άντεα, θα εκτοξεύσουν τους δορυφόρους πάνω σε πυραύλους Ιντρούντερ, σε ύψος 1.000 μέτρων πάνω από τη Γη. Η εκτόξευση θα θεωρηθεί επιτυχής, εάν ο δορυφόρος δεν καταστραφεί μέχρι να φτάσει στον προορισμό του και εάν επιστρέψει και πάλι στη Γη ασφαλής, αφού έχει αποστείλει προηγουμένως όλα τα απαραίτητα δεδομένα.

«Μόλις ο δορυφόρος φτάσει στα 1.000 μέτρα θα ξεκινήσει η πτώση του προς το έδαφος. Στο διάστημα αυτό θα πρέπει να καταφέρει να στείλει με τον πομπό του σε ειδικά προγραμματισμένο υπολογιστή που θα διαθέτουμε, όλες εκείνες τις πληροφορίες που ζητά ο διαγωνισμός. Για να το πετύχουμε αυτό προσπαθούμε να προσαρμόσουμε πάνω στον μίνι δορυφόρο ένα αλεξίπτωτο, που θα κάνει την επιστροφή του σε μας ελεγχόμενη» δήλωσε ο υπεύθυνος καθηγητής Φυσικής της ομάδας των μαθητών του 3ου Λυκείου Μυτιλήνης, Γιώργος Κοντέλλης.

Οι προετοιμασίες των μαθητών του ακριτικού νησιού είναι πυρετώδεις και ήδη ξεκίνησαν τις δοκιμές πίεσης και θερμοκρασίας της ατμόσφαιρας, ενώ το εργαστήριο στο σχολείο τους έχει μετατραπεί, με τη βοήθεια του καθηγητή τους, σε κέντρο επιχειρήσεων του διαστήματος.

Η ελληνική ομάδα, με την ονομασία «Ικαρομένιππος», είναι έτοιμη να βιώσει το πρώτο πραγματικό διαστημικό project-έργο. Οι μαθητές έχουν ετοιμάσει σχετικό blog στο διαδίκτυο, όπου μοιράζονται τον ενθουσιασμό τους με άλλους συνομηλίκους τους, με τους συναγωνιστές τους στα σχολεία της Ευρώπης και με την κοινότητα του νησιού τους, η οποία δεν έχει μείνει αδιάφορη στην προσπάθεια του σχολείου να ανεβάσει την Ελλάδα στα ύψη.

Ήδη, ο δήμος Μυτιλήνης εξετάζει το ενδεχόμενο να χρηματοδοτήσει την προσπάθεια των μαθητών, καλύπτοντας τα έξοδα μεταφοράς τους στη Νορβηγία, ενώ το πανεπιστήμιο Αιγαίου, προτίθεται να προσφέρει επιστημονική υποστήριξη στο έργο τους.

Συγκεκριμένα, το τμήμα Περιβάλλοντος θα υποστηρίξει την πρόταση που κατέθεσε στην ESA η ελληνική ομάδα και αφορά τη διερεύνηση συνθηκών για την ύπαρξη ζωής σε έναν υποτιθέμενο πλανήτη. «Υπάρχουν διάφορες σκέψεις, όπως να εξοπλίσουμε τον δορυφόρο με ένα θρεπτικό υλικό, ώστε να συλλέξει μικρόβια. Κάποιος μαθητής πρότεινε την τοποθέτηση ρομποτικού βραχίονα για τη συλλογή δειγμάτων από το έδαφος. Ωστόσο, κάτι τέτοιο θα πρόσθετε επιπλέον βάρος στον δορυφόρο, ο οποίος δεν πρέπει να ξεπεράσει τα 350 ml», διευκρίνισε ο κ. Κοντέλλης.

Οι μαθητές θα διαχειρίζονται από το έδαφος πρόγραμμα μαθηματικής επεξεργασίας των δεδομένων που θα στείλει ο δορυφόρος. Οι τιμές θα θεωρηθούν έγκυρες εάν προσεγγίζουν τα νούμερα που είναι ήδη γνωστά στην επιστημονική κοινότητα. Στο τέλος, θα πρέπει να παρουσιάσουν ενώπιον των υπολοίπων ομάδων τα ευρήματα και τα συμπεράσματα από την έρευνά τους. Η νικήτρια ομάδα θα επιλεγεί με κριτήρια την κατασκευή του δορυφόρου, τα αποτελέσματα, την επιστημονική αρτιότητα και το ομαδικό πνεύμα.

Ικαρομένιππος, ο πρώτος ήρωας επιστημονικής φαντασίας της αρχαιότητας

Η ομάδα της Μυτιλήνης διάλεξε την ονομασία «Ικαρομένιππος», ευελπιστώντας ότι ο ήρωας του Λουκιανού και η φαντασία του θα τους οδηγήσουν σε ένα μαγικό ταξίδι γνώσης, εάν όχι στη νίκη.

Ο Ικαρομένιππος, ήταν ο ήρωας του πρώτου βιβλίου επιστημονικής φαντασίας που έγραψε στην αρχαιότητα (160 μ.Χ.) ο σοφιστής Λουκιανός ο Σαμοσατεύς. Πρόκειται για παρωδία των ταξιδιωτικών μυθιστορημάτων που ήταν αγαπητά κατά τους Αυτοκρατορικούς χρόνους, ένα είδος «σατιρικής επιστημονικής φαντασίας». Πραγματεύεται ένα φανταστικό ταξίδι του Ικαρομένιππου στη Σελήνη, την οποία ο Λουκιανός παρουσιάζει κατοικημένη από αλλόκοτα όντα. Παρά τον κωμικό χαρακτήρα του έργου, ο Λουκιανός αναπτύσσει τις «τερατολογίες» του με τέτοια μαεστρία, ώστε θεωρήθηκε πρόδρομος των συγγραφέων επιστημονικής φαντασίας, ιδιαίτερα του Ιουλίου Βερν.

Και Λύκειο της Θεσσαλονίκης «βλέπει» προς το διαγωνισμό

Ο ευρωπαϊκός διαγωνισμός CanSat έχει εμπνεύσει μαθητές και του 2ου Λυκείου Πολίχνης της Θεσσαλονίκης, που αν και δεν πρόκειται να συμμετάσχουν στη φετινή προσπάθεια, προετοιμάζονται για την επόμενη χρονιά.

Οι μαθητές θέλουν να δοκιμάσουν τις δυνατότητές τους στη διαστημική επιστήμη και μηχανική και έτσι έχουν συστήσει μία βασική ομάδα, με υπεύθυνους καθηγητές πληροφορικής, προκειμένου να πειραματιστούν στις ανάγκες του διαγωνισμού.

Σύμφωνα με τους καθηγητές Βασίλη Γεωρτσιάκη και Κώστα Σταυρίδη, η ομάδα εξετάζει προς το παρόν τις δυνατότητες τηλεπικοινωνίας μέσω GPS του δορυφόρου, για την αποστολή των δεδομένων, αλλά και την τεχνολογία των αισθητήρων που θα συλλέξουν τις πληροφορίες.

«Ο προγραμματισμός των μικροσυσκευών είναι ένα σημαντικό κομμάτι του εγχειρήματος και πάνω σε αυτό η ομάδα προσπαθεί να βρει την καλύτερη δυνατή εφαρμογή», δήλωσε ο κ. Γεωρτσιάκης.

Αν και έχει αρκετό χρόνο ακόμη στη διάθεσή της, η ομάδα της Θεσσαλονίκης, προσπαθεί να εξασφαλίσει ένα χώρο για τα πειράματά της, σε συνεργασία με τον στρατό. «Η ιδέα να δοκιμάσουμε ενδεχόμενες εκτοξεύσεις, μικρού βεληνεκούς, απαιτεί την ανάγκη για έναν χώρο ασφαλή, όπως θα ήταν αυτός ενός πρώην στρατοπέδου» ανέφερε.

Μέχρι στιγμής, πάντως, αρκείται στις δοκιμές στο εργαστήριο του σχολείου, όπου οι μαθητές συγκεντρώνονται συχνά χρησιμοποιώντας τις γνώσεις τους στη φυσική, τα μαθηματικά και την πληροφορική.