Η Τουρκία ανακάλεσε τον πρεσβευτή της στη Σουηδία και ακύρωσε την προγραμματισμένη σύνοδο κορυφής μεταξύ των δύο χωρών, με αφορμή την απόφαση του σουηδικού κοινοβουλίου να αναγνωρίσει ως γενοκτονία τη σφαγή των Αρμενίων από τους Οθωμανούς.
Η απόφαση ελήφθη μόλις μία εβδομάδα αφότου η Άγκυρα ανακάλεσε τον πρεσβευτή της στις ΗΠΑ, όταν επιτροπή του αμερικανικού κογκρέσου έλαβε ανάλογη απόφαση.
Η Σουηδία είναι ένας από τους ισχυρότερους υποστηρικτές των προσπαθειών της Τουρκίας για ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
«Καταδικάζουμε αυτή την απόφαση, που ελήφθη για πολιτικές σκοπιμότητες», δήλωσε ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ταγίπ Ερντογάν, αναφερόμενος στην απόφαση του σουηδικού κοινοβουλίου.
«Δεν ανταποκρίνεται στη στενή φιλία των δύο εθνών. Ανακαλούμε τον πρεσβευτή μας για διαβουλεύσεις», ανακοίνωσε ο Ερντογάν, προσθέτοντας ότι δεν θα πραγματοποιηθεί και η σύνοδος κορυφής Τουρκίας-Σουηδίας, που ήταν προγραμματισμένη για τις 17 Μαρτίου.
Η απόφαση του σουηδικού κοινοβουλίου να αναγνωρίσει τη γενοκτονία των Αρμενίων ελήφθη με οριακή πλειοψηφία- 131 βουλευτές υπερψήφισαν τη σχετική πρόταση και 130 την καταψήφισαν. Η πρόταση έβρισκε αντίθετα τα κόμματα της κεντροδεξιάς κυβέρνησης, αλλά τρεις κυβερνητικοί βουλευτές την υπερψήφισαν.
Ο Σουηδός υπουργός Εξωτερικών, Καρλ Μπιλντ εκτίμησε ότι η ψήφος αυτή θα περιπλέξει τις προσπάθειες για εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ Τουρκίας και Αρμενίας.
«Η απόφαση δεν βοηθάει επίσης τη συζήτηση στην Τουρκία, που γίνεται ολοένα και πιο ανοικτή και ανεκτική, καθώς πλησιάζει προς την Ευρωπαϊκή Ένωση», εκτίμησε ο Σουηδός υπουργός Εξωτερικών.
Ο Ζεργκούν Κορουτουρκ, πρεσβευτής της Τουρκίας στη Σουηδία εξέφρασε την απογοήτευσή του για την απόφαση αυτή και εκτίμησε ότι θα έχει «δραστικές συνέπειες» στις διμερείς σχέσεις. Πάντως, τουρκική κυβερνητική πηγή ανέφερε στο Ρόιτερ ότι ο Τούρκος διπλωμάτης θα επιστρέψει σύντομα στη Σουηδία.
Ο Τούρκος πρόεδρος Αμπντουλάχ Γκιουλ χαρακτήρισε το επίμαχο ψήφισμα ως αναξιόπιστο. «Όλοι γνωρίζουμε πώς λαμβάνονται αυτές οι αποφάσεις. Δεν έχει (το ψήφισμα) καμία αξιοπιστία για εμάς», δήλωσε ο Γκιουλ, απαντώντας σε σχετική ερώτηση, σύμφωνα με το τουρκικό πρακτορείο ειδήσεων «Anadolu». «Αυτοί που έλαβαν αυτή την απόφαση και που ψήφισαν υπέρ του ψηφίσματος δεν ήταν ιστορικοί», τόνισε ο Γκιουλ.
Στο μεταξύ, αναβλήθηκε και η επίσκεψη του πρωθυπουργού της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Σουηδία πέραν της ανάκλησης του Τούρκου πρεσβευτή.
Σε ανακοίνωσή της, η τουρκική κυβέρνηση «εκφράζει την απογοήτευσή της και καταδικάζει με τον πλέον σθεναρό τρόπο την έγκριση του ψηφίσματος του σουηδικού κοινοβουλίου, το οποίο υπαινίσσεται ότι ορισμένοι λαοί έπεσαν θύματα γενοκτονίας κατά τη διάρκεια της τελευταίας περιόδου της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας».
Στην ανακοίνωση αναφέρεται ακόμη ότι η απόφαση αυτή του σουηδικού κοινοβουλίου «δεν έχει βάση» και σημειώνεται πως «είναι προφανές ότι, αυτή η απόφαση ελήφθη με γνώμονα ορισμένα πολιτικά συμφέροντα ενόψει των εκλογών που θα λάβουν χώρα στη Σουηδία, τον Σεπτέμβριο του 2010».
Στην προσωπική του ιστοσελίδα, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναφέρει ακόμη πως «το ψήφισμα δεν ανταποκρίνεται στις στενές φιλικές σχέσεις μεταξύ των δύο λαών μας».
Ο επικεφαλής διαπραγματευτής τις διαπραγματεύσεις της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση Εγκεμέν Μπαγκίς εξέφρασε την έκπληξη, αλλά και την απογοήτευση της Άγκυρας από αυτή την εξέλιξη. «Είμαστε έκπληκτοι και απογοητευμένοι από το ψήφισμα αυτό. Το σουηδικό κοινοβούλιο υποκλίθηκε σε διαστρεβλωμένα ιστορικά επιχειρήματα, που είναι μακριά από την αλήθεια. Οι πολιτικοί θα πρέπει να κοιτούν προς το μέλλον και όχι το παρελθόν», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Μπαγκίς, απαντώντας σε σχετική ερώτηση.
«Η Τουρκία είναι έτοιμη να αντιμετωπίσει το παρελθόν της και δεν χρειάζεται δικαστήρια που στήνουν ξένα κοινοβούλια για να το κάνει αυτό», τόνισε ο κ. Μπαγκίς, υπενθυμίζοντας ότι η Άγκυρα πρότεινε τη συγκρότηση μιας ομάδας ιστορικών, τόσο από την Τουρκία όσο και από την Αρμενία κι άλλες χώρες, για τη διερεύνηση του όλου θέματος. «Είναι ατυχές το γεγονός ότι το κράτος της Αρμενίας και η αρμενική Διασπορά παραμέρισαν αυτή την πρότασή μας, μία καλών προθέσεων πρωτοβουλία, η οποία αγνοήθηκε ακόμη και από τη διεθνή κοινότητα», κατέληξε ο Τούρκος αξιωματούχος.
Εν τω μεταξύ, ο Τούρκος πρωθυπουργός, Ρετσέπ Ταγίπ Ερντογάν, με δηλώσεις του την Παρασκευή, προειδοποίησε ότι δεν θα δεχτεί «κακόβουλες πράξεις» και «ανεύθυνες πρακτικές».
Η Τουρκία «δεν θα τρομοκρατηθεί. Δεν θα γονατίσει μπροστά σε τετελεσμένα γεγονότα, σε πράξεις που είναι κακόβουλες και σε ανεύθυνες πρακτικές», δήλωσε ο κ. Ερντογάν σε ομιλία του στο βορειοδυτικό τμήμα της χώρας και μεταδόθηκε απευθείας από την κρατική τηλεόραση.
Επιπλέον, πρωτοβουλίες όπως αυτή του σουηδικού κοινοβουλίου «θα έχουν αρνητική επίδραση στις σχέσεις μεταξύ Τουρκίας και Αρμενίας, που εμείς αγωνιζόμαστε να τις εξομαλύνουμε», πρόσθεσε ο κ. Ερντογάν.