Επιβεβαίωση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου και του δικαιώματος του λαού του για ελευθερία και αυτοπροσδιορισμό, χαρακτήρισε ο πρόεδρος του Κοσόβου Φατμίρ Σεϊντίου τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ) στην προσφυγή που είχε καταθέσει η Σερβία, ζητώντας να εξεταστεί η μονομερής ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της περιοχής.

Το ICJ έκρινε ότι η κήρυξη το 2008 της ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου δεν συνιστά παραβίαση του Διεθνούς Δικαίου και, παρά το γεγονός ότι πρόκειται για γνωμοδότηση, εκτιμάται πως ενδέχεται να επηρεάσει τη στάση ορισμένων χωρών απέναντι στο συγκεκριμένο ζήτημα.

«Οι θεσμοί του Κοσόβου και ο λαός χαιρετίζουν και εκτιμούν βαθύτατα τη σοφία της γνωμοδότησης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης», τόνισε ο κ. Σεϊντίου, μιλώντας μετά τη γνωστοποίηση της απόφασης.

«Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης επιβεβαίωσε ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου έγινε σε πλήρη συμφωνία με το Διεθνές Δίκαιο και το δικαίωμα του λαού του Κοσόβου στην ελευθερία και τον αυτοπροσδιορισμό», υπογράμμισε.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Κοσόβου, η γνωμοδότηση του ICJ αποτελεί επιβεβαίωση των ισχυρών επιχειρημάτων του Κοσόβου και των υποστηρικτών της ανεξαρτησίας του από ολόκληρο τον δημοκρατικό κόσμο, τα οποία παρουσιάστηκαν ενώπιον του Δικαστηρίου.

Ο κ. Σεϊντίου τόνισε ότι το Κόσοβο πίστευε πάντα στο δικαίωμα ανεξαρτητοποίησής του και η γνωμοδότηση του ICJ επιβεβαίωσε τα γεγονότα. Σημείωσε δε ότι οι αρχές του Κοσόβου παραμένουν προσηλωμένες στην αρχή της συνεργασίας με τις γειτονικές χώρες και είναι αποφασισμένες να συνεχίσουν να συμβάλλουν στην εδραίωση της ειρήνης στην ευρύτερη περιοχή.

Ο πρόεδρος του Κοσόβου κάλεσε τη Σερβία να μοιραστεί το κοινό όραμα άλλων χωρών της περιοχής για ένα καλύτερο μέλλον και την άμεση ένταξή τους στις ευρωατλαντικές δομές.

Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός του Κοσόβου Χασίμ Θάτσι έκανε λόγο για μια «δίκαιη και ιστορική απάντηση στις αδικίες κατά του Κοσόβου», σχολιάζοντας τη γνωμοδότηση του ICJ. «Η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης αποτελεί την καλύτερη δυνατή απάντηση για όλο τον κόσμο για το δικαίωμα του Κοσόβου σ' ένα κράτος δικαιοσύνης, σ’ ένα σταθερό και λειτουργικό κράτος», δήλωσε ο κ. Θάτσι, από την Ουάσιγκτον, όπου πραγματοποιεί επίσημη επίσκεψη.

«Ξεκάθαρη και αμετάκλητη» χαρακτήρισε τη γνωμοδότηση ο υπουργός Εξωτερικών του Κοσόβου Σκεντέρ Χισένι. «Το Δικαστήριο έκρινε ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου δεν παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο. Η άποψη του Δικαστηρίου είναι σαφής και καθαρή», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Χισένι. «Τώρα, αναμένουμε νέες αναγνωρίσεις της ανεξαρτησίας του Κοσόβου. Καλούμε όλες τις χώρες που είχαν αναβάλλει την απόφασή τους για αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Δημοκρατίας του Κοσόβου, περιμένοντας την απόφαση του ICJ, να αποφασίσουν τώρα», υπογράμμισε ο επικεφαλής της διπλωματίας του Κοσόβου.

«Η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης επιβεβαιώνει ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου στις 17 Φεβρουαρίου 2008 ήταν μια πράξη που στόχο είχε την οικοδόμηση μιας κοινωνίας που σέβεται την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και επιβεβαιώνει την υπερηφάνεια και τους στόχους των πολιτών της», σχολίασε από την πλευρά του ο πρόεδρος της βουλής του Κοσόβου Γιακούπ Κρασνίτσι. Και πρόσθεσε: «Εκφράζουμε την ειλικρινή ετοιμότητά μας για την εγκαθίδρυση καλών σχέσεων με τη Δημοκρατία της Σερβίας προς όφελος των δύο λαών μας και για την πολιτική, κοινωνική και οικονομική ευημερία της περιοχής μας».

Αντιδράσεις για την απόφαση του ICJ

Η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης (ICJ) αποτελεί νέα σημαντική στιγμή στη διαδικασία του Κοσόβου, εκτίμησε ο υπουργός Εξωτερικών του Μαυροβουνίου, Μίλαν Ρότσεν.

Το γεγονός ότι το ICJ, με σεβαστή πλειοψηφία, απεφάνθη ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου δεν παραβίασε το διεθνές δίκαιο θα προσφέρει απαντήσεις σε πολυάριθμα διλήμματα, πρόσθεσε ο υπουργός Εξωτερικών του Μαυροβουνίου. Ο κ. Ρότσεν υπογράμμισε ότι η σταθερότητα σε ολόκληρη την περιοχή είναι το σημαντικότερο ζήτημα για όλες τις χώρες, ώστε να επιταχυνθεί η διαδικασία ένταξής τους στις ευρωατλαντικές δομές.

Η γνωμοδότηση του ICJ για την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου ήταν αναμενόμενη και η Σερβία πρέπει τώρα να κάνει ιστορική στροφή στην πολιτική της και να επικεντρωθεί στο μέλλον, εκτίμησε ο πρόεδρος της Βουλής του Μαυροβουνίου, Ράνκο Κριβοκάπιτς. Ο κ. Κριβοκάπιτς τόνισε ότι η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης νομιμοποιεί την απόφαση ανεξαρτητοποίησης του Κοσόβου.

Στο μεταξύ, την ικανοποίησή τους εξέφρασαν την Παρασκευή η Κροατία και η ΠΓΔΜ για την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου είναι νόμιμη, ενώ αντίθετα η Ρουμανία και η Ισπανία ανακοίνωσαν ότι δεν αναγνωρίζουν την ανεξαρτησία του Κοσόβου. Την ίδια ώρα η Κίνα εξακολουθεί να υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας.

«Είμαι πεπεισμένος ότι η απόφαση (του διεθνούς δικαστηρίου) θα συμβάλει στη σταθεροποίηση της κατάστασης στην περιοχή», δήλωσε ο Κροάτης υπουργός Εξωτερικών Γκόρνταν Γιαντρόκοβιτς. «Η απόφαση του διεθνούς δικαστηρίου είναι μια καλή βάση και μια μεγάλη ενθάρρυνση για την ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας», σημειώνει παράλληλα το υπουργείο Εξωτερικών της ΠΓΔΜ σε ανακοίνωσή του. Η Κροατία και η ΠΓΔΜ είναι μεταξύ των 69 χωρών που έχουν αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσόβου.

Την ίδια στιγμή, η Ρουμανία εξακολουθεί να μην αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσόβου, παρά την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, όπως ανακοίνωσε την Παρασκευή το ρουμανικό υπουργείο Εξωτερικών. «Το υπουργείο επαναλαμβάνει τη θέση του, η οποία εκφράζεται σταθερά τα τελευταία χρόνια, όσον αφορά τη μη αναγνώριση του Κοσόβου ως κράτους», αναφέρεται σε ανακοίνωση του υπουργείου.

Στο μεταξύ, ούτε η Ισπανία θα αναγνωρίσει το Κόσοβο ως ένα ανεξάρτητο κράτος, όπως μετέδωσαν την Παρασκευή τα ισπανικά μέσα ενημέρωσης. Ο Ισπανός υπουργός Εξωτερικών Μιγκέλ Άνχελ Μορατίνος δήλωσε στον Σέρβο ομόλογό του Βουκ Γέρεμιτς ότι η απόφαση του διεθνούς δικαστηρίου ανοίγει μια «νέα φάση», αλλά αυτή δεν αλλάζει τη θέση της Ισπανίας.  Η Ισπανία δεν θα συνάψει διπλωματικές σχέσεις με το Κόσοβο, τουλάχιστον προς το παρόν, γράφει επίσης την Παρασκευή η ισπανική εφημερίδα Ελ Παΐς επικαλούμενη διπλωματικές πηγές. 

Παράλληλα η Κίνα ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι συνεχίζει να υποστηρίζει την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας. «Η Κίνα σέβεται την εθνική κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα της Σερβίας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Κιν Γκανγκ, προσθέτοντας ότι η Κίνα πιστεύει πως οι δύο πλευρές μπορούν ακόμη να επιλύσουν το θέμα αυτό μέσω διαπραγματεύσεων. «Η Κίνα πιστεύει ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου δεν εμποδίζει τις πλευρές να επιλύσουν το θέμα κατάλληλα μέσω διαπραγματεύσεων», σημείωσε ο Κιν.

Έκτακτη σύσκεψη της σερβικής κυβέρνησης

Μία ημέρα μετά την ανακοίνωση της απόφασης του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, η σερβική κυβέρνηση σε έκτακτη συνεδρίασή της, την Παρασκευή, αποφάσισε να προτείνει στη Βουλή ένα ψήφισμα, στο οποίο θα τονίζεται η εθνική ενότητα σε συνάρτηση με την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.

Στη συνάντηση αναλύθηκε η απόφαση του Δικαστηρίου και καθορίστηκε η πολιτική, που θα ακολουθηθεί έως τον Σεπτέμβριο, οπότε η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ θα ασχοληθεί με το θέμα.

Ο πρωθυπουργός της Σερβίας Μίρκο Τσβέτκοβιτς τόνισε ότι η Σερβία θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις θέσεις της στον ΟΗΕ και πρόσθεσε ότι το Διεθνές Δικαστήριο δεν απάντησε σχετικά με το ζήτημα της απόσχισης του Κοσόβου.

Ο κ. Τσβέτκοβιτς σημείωσε ότι η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ έχει διευρυμένες αρμοδιότητες σχετικά με το ζήτημα του Κοσόβου και πρόσθεσε ότι η Σερβία επιθυμεί μια ειρηνική και διπλωματική επίλυση του προβλήματος.

Ο ίδιος ανέφερε επίσης ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου δεν θα επηρεάσει αρνητικά τις σχέσεις Σερβίας-ΗΠΑ και πρόσθεσε ότι οι δύο χώρες έχουν καταλήξει ότι διαφωνούν στο ζήτημα του Κοσόβου.

Την ίδια ώρα, το ερώτημα που τίθεται σε πολλές αναλύσεις στο σερβικό Τύπο είναι γιατί η ομάδα νομικών, που ασχολήθηκε με την υπόθεση, και το ΥΠΕΞ, δεν διατύπωσαν διαφορετικά το ερώτημα και αντί να ζητούν να κριθεί «η νομιμότητα της ανακήρυξης ανεξαρτησίας» να ζητούσαν να εξεταστεί «η ανεξαρτητοποίηση και η απόσχιση του Κοσόβου», ή «το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση». Η διαφορετική διατύπωση του ερωτήματος, επισημαίνουν σέρβοι αναλυτές, θα απέκλειε ενδεχομένως τη δυνατότητα νομικών ελιγμών, ή πολιτικών σκοπιμοτήτων, εάν αυτές υφίστανται, από την πλευρά του δικαστηρίου. 

Η σερβική διπλωματία, μετά την τοποθέτηση του Διεθνούς Δικαστηρίου τη Χάγης, θα χρειαστεί να καταβάλει έντονες προσπάθειες για να πείσει ότι η συγκεκριμένη απόφαση δεν νομιμοποιεί την ανεξαρτητοποίηση του Κοσόβου.

Ήδη, το ΥΠΕΞ ανήγγειλε ότι ειδικοί απεσταλμένοι του Προέδρου της Δημοκρατίας, Μπόρις Τάντιτς, θα επισκεφθούν 50 χώρες για να εξηγήσουν τις θέσεις τις Σερβίας στη νέα κατάσταση, που διαμορφώθηκε. Η σερβική διπλωματία θα προσπαθήσει να πείσει χώρες, που προτίθενται να προχωρήσουν στην αναγνώριση του Κοσόβου, να αναβάλουν την απόφαση αυτή έως τον Σεπτέμβριο, που η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ θα εξετάσει την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης και θα προσδιορίσει την πολιτική της διάσταση.