
Η μονομερής ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου το 2008 δεν παραβιάζει τη διεθνή νομοθεσία, απεφάνθη σήμερα το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης στην υπόθεση αυτή, η οποία μπορεί να έχει συνέπειες για τα αυτονομιστικά κινήματα σε όλον τον κόσμο, όπως επίσης για τις στάσιμες διαπραγματεύσεις του Βελιγραδίου με την ΕΕ.
Το δικαστήριο «αποφαίνεται ότι η ανακήρυξη ανεξαρτησίας της 17ης Φεβρουαρίου του 2008 δεν παραβίασε το διεθνές δίκαιο», δήλωσε ο Χισάσι Οουάντα, πρόεδρος του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.
Η Σερβία δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσσόβου, το οποίο θεωρεί επαρχία της. Το Βελιγράδι προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για να αποφανθεί όσον αφορά τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου στις 17 Φεβρουαρίου του 2008.
Εξήντα εννέα χώρες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ και 22 από τις 27 χώρες μέλη της ΕΕ, έχουν μέχρι στιγμής αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσσόβου.
Η απόφαση αυτή είναι πιθανό να οδηγήσει περισσότερες χώρες να αναγνωρίσουν την ανεξαρτησία του Κοσσόβου, όπως και να φέρει την Πρίστινα εγγύτερα σε μια ένταξη στον ΟΗΕ.
Η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου (CIJ) αίρει και τις τελευταίες αμφιβολίες που θα μπορούσαν να έχουν οι χώρες που δεν έχουν αναγνωρίσει ακόμη την ανεξαρτησία του Κοσσόβου, δήλωσε στους δημοσιογράφους ο πρόεδρος του Κοσσόβου Φατμίρ Σεϊντίου.
«Η απόφαση αίρει τελικά όλες τις αμφιβολίες που θα μπορούσαν να έχουν οι χώρες που δεν αναγνωρίζουν ακόμα τη Δημοκρατία του Κοσόβου», τόνισε ο Σεϊντίου χαρακτηρίζοντας την σημερινή ημέρα «ευλογημένη για τη Δημοκρατία του Κοσσόβου και όλων των πολιτών της». Ο πρόεδρος Σεϊντίου κάλεσε όλες τις χώρες που δεν έχουν αναγνωρίσει το Κόσοβο ως «κυρίαρχο και ανεξάρτητο κράτους» να το κάνουν «το συντομότερο δυνατόν». Με μια μη δεσμευτική για τα κράτη γνωμοδότησή του, το CIJ απεφάνθη ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου, στις 17 Φεβρουαρίου του 2008, δεν είχε παραβιάσει το διεθνές δίκαιο.
«Καλούμε τη Δημοκρατία της Σερβίας και στην περίπτωση αυτή τον πρόεδρο (Μπόρις) Τάντιτς και την κυβέρνησή του να εγκαταλείψουν την προσέγγιση που είχαν μέχρι τώρα. Ο κοινός δρόμος για τις δύο χώρες (Σερβία και Κόσοβο), καθώς και για άλλες χώρες της περιοχής, οδηγεί προς την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ», είπε ακόμη ο πρόεδρος του Κοσσόβου και σημείωσε: «Το Κόσσοβο όμως δεν αποτελεί προηγούμενο για οποιαδήποτε άλλη περίπτωση» αυτονομιστικής επιδίωξης.
Πάντως, έντονη ήταν η αντίδραση της Σερβίας μετά την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου. Συγκεκριμένα, ο πρόεδρος της Σερβίας Μπόρις Τάντιτς δήλωσε ότι η Σερβία δεν πρόκειται ποτέ να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσσόβου, σύμφωνα με τον οποίο εναπόκειται πλέον στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ η εξαγωγή συμπερασμάτων για την γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου (CIJ). «Η Σερβία, βέβαια, ποτέ δεν θα αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Κοσσόβου», υπογραμμίζει ο Τάντιτς σε δήλωσή του μετά τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου. Η Σερβία δεν θα αναγνωρίσει «τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου, διότι είναι πεπεισμένη ότι αυτή η μονομερής απόσχιση με εθνοτικά κίνητρα δεν συνάδει προς τις αρχές των Ηνωμένων Εθνών», σημείωσε ο Τάντιτς.
Εάν το CIJ αναγνώρισε ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου δεν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, ένα συμπέρασμα που είναι δύσκολο να γίνει αποδεκτό από τη Σερβία, το Δικαστήριο δεν έχει αποφανθεί μέχρι στιγμής «επί της ουσίας» του θέματος, δηλαδή «το δικαίωμα στην απόσχιση», υποστήριξε ο κ. Τάντιτς. Σύμφωνα με τον σέρβο πρόεδρο, το CIJ, ανέθεσε στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, η οποία θα πραγματοποιήσει σύνοδο τον Σεπτέμβριο, την φροντίδα για να αποφανθεί για τις «πολιτικές συνέπειες» της γνωμοδότησής του CIJ. Ο Τάντιτς εξέφρασε την ελπίδα ότι η Γενική Συνέλευση θα επιτρέψει να υιοθετηθεί ένα «ψήφισμα που θα απευθύνει έκκληση για την επίλυση του ιστορικού προβλήματος (του Κοσόβου), καθώς και της σύγκρουσης μεταξύ Σέρβων και Αλβανών, μέσω διαπραγματεύσεων».
Νωρίτερα και ο υπουργός Εξωτερικών της χώρας Βουκ Γέρεμιτς δήλωσε ότι η Σερβία δεν θα αναγνωρίσει «ποτέ» την αυτο-ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου. «Εμείς ποτέ δεν θα αναγνωρίσουμε τη μονομερή ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου», δήλωσε στον Τύπο ο αρχηγός της σερβικής διπλωματίας, που ήταν παρών στη Χάγη, όταν το CIJ γνωμοδότησε ότι η νακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου δεν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο.
«Οι δύσκολες ημέρες είναι μπροστά μας, μεγάλες προκλήσεις (...) Είναι καθοριστικής σημασίας η διασφάλιση της ειρήνης και της σταθερότητας σε ολόκληρη την επικράτεια της επαρχίας (Κόσσοβο)», δήλωσε επίσης ο Γέρεμιτς του οποίου οι παρατηρήσεις μεταδόθηκαν από το τηλεοπτικό δίκτυο B92. «Είναι ζωτικής σημασίας το ότι οι πολίτες μας δεν απαντούν σε ενδεχόμενες προκλήσεις. Είναι σημαντικό να διατηρήσουμε την ηρεμία μας, να είμαστε επίμονοι, αποφασιστικοί και ενωμένοι για τη συνέχιση αυτού του αγώνα», τόνισε ο Γέρεμιτς.
Από την πλευρά τους, οι Ηνωμένες Πολιτείες χαιρέτισαν τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου (CIJ), το οποίο εκτιμά ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου δεν παραβίασε το διεθνές δίκαιο, και κάλεσαν τα ευρωπαϊκά έθνη να «ενωθούν»μετά την απόφαση του δικαστηρίου. «Η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου επιβεβαίωσε τη νομιμότητα της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου. Υποστηρίζουμε την απόφαση αυτή», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Φίλιπ Κρόουλι και πρόσθεσε ότι «ήρθε η ώρα για την Ευρώπη να ενωθεί για ένα κοινό μέλλον».
Η αμερικανίδα ΥΠΕΞ Χίλαρι Κλίντον κάλεσε όλες τις χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Σερβίας, να αναγνωρίσουν το Κόσσοβο, αφότου το Διεθνές Δικαστήριο (CIJ), αποφάσισε ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας αυτής δεν έχει παραβιάσει το διεθνές δίκαιο. «Απευθύνουμε έκκληση προς όλα τα κράτη να υπερβούν το ζήτημα του καθεστώτος του Κοσσόβου, και να δεσμευτούν με εποικοδομητικό τρόπο για την υποστήριξη της ειρήνης και της σταθερότητας στα Βαλκάνια, και καλούμε όλα τα κράτη που δεν το έχουν ακόμη πράξει, να αναγνωρίσουν το Κόσσοβο», αναφέρει η Κλίντον σε ανακοίνωσή της. Η γνώμη του Διεθνούς Δικαστηρίου είναι σύμφωνη «με την γνώμη που έχουν εδώ και πολύ χρόνο οι ΗΠΑ, ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου είναι σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο», σημειώνει τέλος η Κλίντον.
Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας Σαλί Μπερίσα χαρακτήρισε «ιστορική» την απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, που απεφάνθη ότι η κήρυξη το 2008 από το Κόσσοβο της ανεξαρτησίας του δεν συνιστά παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Ο κ. Μπερίσα τόνισε ότι η απόφαση αυτή συμβάλει στη διατήρηση της ειρήνης και της σταθερότητας στα Βαλκάνια και πρόσθεσε ότι βοηθάει στην δημιουργία νέας προοπτικής στις σχέσεις Αλβανών και Σέρβων. Ο ίδιος ανέφερε ότι δύο σημαντικοί λαοί της περιοχής μοιράζονται κοινά ευρωπαϊκά ιδανικά, παρά τις διαφορές του παρελθόντος.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Αντερς Φογκ Ράσμουσεν δήλωσε ότι η απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου δεν παραβιάζει το διεθνές δίκαιο, δεν θα επηρεάσει τις δραστηριότητες της αποστολής στο Κόσσοβο. Ο κ. Ράσμουσεν ανέφερε ότι η KFOR θα συνεχίσει κανονικά το έργο της με στόχο τη διατήρηση της σταθερότητας στο Κόσοβο, προς όφελος όλων των κοινοτήτων στην περιοχή.
Από την πλευρά του, ο γγ του ΟΗΕ Μπαν Γκι Μουν προειδοποίησε κατά της οποιασδήποτε «πρόκλησης», μετά την γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου(CΙJ) ότι η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου δεν παραβίασε το διεθνές δίκαιο. «Ο γγ καλεί τα ενδιαφερόμενα μέρη να αποφύγουν την οποιαδήποτε ενέργεια που μπορεί να εκληφθεί ως προκλητική και θα μπορούσε να προκαλέσει την αποτυχία του διαλόγου», δήλωσε ο Μάρτιν Νεσίρσκι, εκπρόσωπος του κ. Μπαν σε συνέντευξη Τύπου.
Στη Μόσχα το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε σε ανακοίνωσή του ότι η γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου δεν αλλάζει σε τίποτα τη θέση της Ρωσίας, που είναι εχθρική προς την αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου. «Η θέση μας σχετικά με τη μη αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσσόβου παραμένει Αμετάβλητη», τονίζει το ρωσικό υπουργείο.
«Πιστεύουμε ότι η επίλυση του προβλήματος του Κοσσόβου είναι δυνατή μόνο μέσω της εξακολούθησης των διαπραγματεύσεων μεταξύ των ενδιαφερομένων μερών», προστίθεται στην ανακοίνωση. «Είναι σημαντικό ότι το Δικαστήριο έχει δώσει τη γνώμη του μόνο σχετικά με τη ανακήρυξη (της ανεξαρτησίας του Κοσσυφοπεδίου), τονίζοντας κυρίως ότι δεν εξέτασε στο σύνολο του το ζήτημα του δικαιώματος του Κοσόβου για μονομερή χωρισμό από τη Σερβία», αναφέρει ακόμη το ρωσικό υπουργείο.
Στο Βερολίνο ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γκουίντο Βεστερβέλε κάλεσε το Βελιγράδι και την Πρίστινα να κινηθούν προς «το ευρωπαϊκό τους μέλλον», μετά τη γνωμοδότηση του Διεθνούς Δικαστηρίου. «Ζητώ από τους πολιτικούς ηγέτες στο Βελιγράδι και την Πρίστινα να κοιτάξουν προς το ευρωπαϊκό τους μέλλον και να αντιμετωπίσουν εποικοδομητικά και ρεαλιστικά τις υποθέσεις της καθημερινής τους συγκατοίκησης προς το συμφέρον του πληθυσμού των χωρών τους». «Τώρα απαιτούνται η πολιτική και ο διάλογος», είπε ο Βεστερβέλε και πρόσθεσε ότι «το μέλλον της Σερβίας και του Κοσσόβου βρίσκεται στους κόλπους της ΕΕ».